สยามนาวา - วัฒนธรรมแห่งสายน้ำ เรือยาวประเพณีไทย
ก.ย. 29, 2022, 00:01:43 *
ยินดีต้อนรับคุณ, บุคคลทั่วไป กรุณา เข้าสู่ระบบ หรือ ลงทะเบียน
ส่งอีเมล์ยืนยันการใช้งาน?

เข้าสู่ระบบด้วยชื่อผู้ใช้ รหัสผ่าน และระยะเวลาในเซสชั่น
ข่าว:  
 
   หน้าแรก   ช่วยเหลือ ปฏิทิน เข้าสู่ระบบ สมัครสมาชิก  
หน้า: [1]   ลงล่าง
  พิมพ์  
ผู้เขียน หัวข้อ: เล่าตำนานเรือยาว "การแข่งเรือยาว" ชาวอยุธยา  (อ่าน 3236 ครั้ง)
0 สมาชิก และ 1 บุคคลทั่วไป กำลังดูหัวข้อนี้
ArMoo ชุมพร
มือที่ให้ สูงกว่ามือที่รับ
นายท้าย
*
ออฟไลน์ ออฟไลน์

กระทู้: 2,635


ท่องเที่ยวและถ่ายภาพ


เว็บไซต์
« เมื่อ: ก.ค. 03, 2008, 09:45:57 »

การแข่งเรือยาว

          แม่น้ำเจ้าพระยา ป่าสัก ลพบุรี เป็นสายน้ำที่ชาวอยุธยาผูกพันมาแต่อดีต ทั้งอุปโภค บริโภค ซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญในการดำรงค์ชีวิตแล้ว ก็ยังมีประเพณีพื้นที่บ้านที่เกี่ยวข้องกับทางน้ำอีก เช่น ประเพณีแข่งเรือยาว ซึ่งมักจะจัดขึ้นภายหลังที่มีการทอดกฐิน ประมาณเดือน ๑๑ – ๑๒ ซึ่งเป็นช่วงฤดูน้ำหลากในจังหวัดอยุธยานั้นกล่าวได้ว่าเป็นจังหวัดที่มีวัดมาก และวัดที่ติดกับแม่น้ำก็มีมากเช่นกัน เช่น วัดสะแก อำเภออุทัย วัดเจ้าเจ็ด อำเภอเสนา วัดนครหลวง วัดบางระกำ อำเภอนครหลวง เป็นต้น เพราะฉะนั้นการแข่งขันเรือยาวก็จะจัดขึ้นตามหน้าวัดต่างๆ แต่ในปัจจุบันนี้คงไม่เป็นแบบอดีตแล้ว การแข่งเรือยาวจะมีไม่มากนัก ผู้มีอายุหลายๆ ท่านได้บอกว่า สมัยก่อนวัดที่ติดแม่น้ำจะมีการแข่งเรือยาววัดน้อยลง เนื่องมาจากงบประมาณในการจัดค่อนข้าสูงและแม่น้ำก็เหือดแห้งไปเรื่อยๆ แต่อย่างไรก็ดีชาวบ้านบางระกำ อำเภอนครหลวงก็ได้พยายามอนุรักษ์ประเพณีนี้ไว้ โดยจัดให้มีการแข่งเรือเป็นประจำทุกปี

           เรือยาวที่ใช้ในการแข่งขันในสมัยโบราณนั้นเป็นเรือบด “ เพราะเรือบดจะมีความทนทาน แข็งแรง มากกว่าเรือต่อ” เมื่อจะขุดเรือต้องใช้ไฟถากให้เป็นรูป ไม้ที่ใช้ก็ต้องเป็นต้นไม้ขนาดใหญ่ หรือท่อนซุง เนื้อไม้ต้องแข็งแรง ช่วงลำต้นต้องยาวตรงและคงทนน้ำได้ดี อยู่เป็นร้อยปีก็ไม่เปื่อยยุ่ย เมื่อขัดแล้วเนื้อไม้จะเงางาม

           เมื่อก่อนเรือยาวจะมีขนาด ๒๕ – ๓๐ ฝีพาย แต่เนื่องด้วยเรือยาวมีคุณสมบัติที่ว่า เรือยิ่งยาวมากเท่าไรก็จะส่งให้เรือมีกำลังมากขึ้นเท่านั้น ดังนั้นผู้เข้าแข่งขันจึงพยายามขุดเรือของตนให้ยาวมากขึ้น จากเดิม ๒๕ – ๓๐ ฝีพาย ก็เพิ่มเป็น ๓๐ ฝีพาย บ้าง ๔๐ – ๔๕ ฝีพายบ้าง

            ความยาวของเรือใช่ว่าจะทำให้เรือที่เข้าแข่งชนะเพียงอย่างเดียว แต่ขึ้นอยู่กับทีมฝีพายว่ามีกลเม็ดเด็ดพรายในการพายเรืออย่างไร การที่เรือจะชนะต้องขึ้นอยู่กับผู้ที่นั่งอยู่ในเรือ หรือภาษาชาวบ้านเรียกว่า “เทือก” ที่ประจำแต่ละกระทงหรือกระดูกงู ส่วนคนที่นั่งหัวเรือเรียกว่า “เล่นหัว” คนที่นั่งท้ายเรียกว่า “เล่นท้าย” ผู้พายทุกคนต้องมีความสำคัญเหมือนกันหมด แต่ละคนที่นั่งมีหน้าที่ต่างกันไป คนที่พายในขณะพายจะไม่ได้เงยหน้าขึ้นมาดูหัวเรือเลยแต่ “เล่นหัว” และ “เล่นท้าย” จะเป็นคอยเคาะจังหวะให้ผู้พายรู้

           ส่วนการพายที่ดีก็ขึ้นอยู่กับการฝึกฝีพายของผู้พาย ถ้าซ้อมกันมาดีจังหวะการพายก็พร้อมเพียง เวลาจ้วงในการพายก็ต้องยาวๆ สาวให้ลึก ตัวก็ต้องตั้งแขนให้ตึง ดึงแขนแค่ตัวก็เป็นเทคนิคการพายสูตรเฉพาะตัวเพื่อส่งเรือให้เร็วขึ้น

           นอกจากรูปทรงความพร้อมของฝีพายแล้ว สิ่งสำคัญที่จะทำให้เรือเข้าเส้นชัยเร็วขึ้นอีอย่างหนึ่งคือ “ร่องน้ำ” หรือทางน้ำลึกที่เรือเดินได้ ถ้าเรือลำใดโชคดี หาร่องน้ำที่ดีได้เร็วก็จะช่วยให้คนพายไม่ต้องออกแรงมาก อีกทั้งกระแสน้ำจะช่วยส่งเรือให้เข้าเส้นชัยเร็วขึ้น

           ส่วนความเชื่อโบราณที่บอกต่อๆ กันมาว่า หากเรือลำใดมีผู้นำตะปูหรือเข็มไปตอกที่เรือจะทำให้เรือลำนั้นแล่นช้า แต่ก็เป็นเพียงความเชื่อที่บอกต่อๆ กันมา ส่วนเรือจะชนะหรือแพ้คงไม่เกี่ยวกับตะปู แต่คงขึ้นอยู่กับทีมของผู้พายมากกว่าว่ามีความพร้อมกันมากแค่ไหน

           และที่ก็คือเรือยาวที่เป็นอีกหนึ่งของภูมิปัญญาไทย ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงความเป็นคนช่างคิดช่างประดิษฐ์ของคนไทย ว่ามีความสามารถสร้างสรรค์สิ่งของเครื่องมือเครื่องใช้เพียงใด ดังนั้นพวกเราอนุชนรุ่นหลังก็ควรจะช่วยกันรักษาอนุรักษ์ สืบสานความเป็นไทยให้คงอยู่สืบไป

Refer: ฟารีดา แสงจันทร์ ตรีมุข.เล่าตำนานเรือยาว ( ปีที่ ๑๐ ฉบับที่ ๑๐ ) โรงพิมพ์ เฑียนวัฒนา
-: สถาบันอยุธยาศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏพระนครศรีอยุธยา ๙๖ ถนนปรีดี พนมยงค์ อ.พระนครศรีอยุธยา จ.พระนครศรีอยุธยา
« แก้ไขครั้งสุดท้าย: ส.ค. 05, 2008, 17:21:39 โดย สันหนองข่อยทีม » บันทึกการเข้า

อยากได้ดีไม่ทำดีนั้นมีมาก  ดีแต่อยากหากไม่ทำน่าขำหนอ  อยากได้ดีต้องทำดีอย่ารีรอ   ดีแต่ขอรอแต่ดีไม่ดีเลย

> www.facebook.com/Siamnava
> ขั้นตอนสมัครสมาชิก Siamnana.com
หน้า: [1]   ขึ้นบน
  พิมพ์  
 
กระโดดไป:  

Powered by MySQL Powered by PHP Powered by SMF 1.1.16 | SMF © 2006-2008, Simple Machines | Thai language by ThaiSMF Valid XHTML 1.0! Valid CSS!